Chuyên trang Khỏe 365 Hotline: 0934.34.36.37
Email: bandoc.honnnhanphapluat@gmail.com
TIN MỚI:
Kinh tế số: Cỗ máy tiên phong cho sự phát triển nhanh, mạnh và bền vững
THÁI NGUYÊN: CÁN BỘ LĂNG MẠ, XÚC PHẠM BÁO CHÍ LẠI TỰ XƯNG LÀ NHÀ BÁO? AI 'CHỐNG LƯNG' CHO ÔNG BÙI THANH HẢI, ÔNG TẠ VĂN LỘC CẢN TRỞ BÁO CHÍ Ở THÁI NGUYÊN?
18:35 10-03-2019
Trong nghiên cứu kinh doanh tại Việt Nam, các doanh nghiệp Hoa Kỳ, đặc biệt là những tập đoàn đa quốc gia hàng đầu thế giới, không chỉ chú ý đến tiềm năng mà còn mang nhiều kỳ vọng về sự phát triển kinh tế số.

Tại Diễn đàn kinh tế Việt Nam 2019 tại Hà nội, tháng 1 năm 2019, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nêu rõ“ Chính phủ xác định kinh tế số có vai trò động lực, là cỗ máy tiên phong cho mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của Việt Nam”. Kinh tế số là vấn đề mới, còn nhiều nhìn nhận khác nhau, bài viết tổng hợp một số kiến giải của các nhà quản lý và chuyên gia nghiên cứu được cập nhật trong thời gian gần đây để cùng trao đổi.

Khái quát về kinh tế số trong phát triển toàn cầu và ở khu vực

Là ứng dụng nền tảng để phát triển bắt kịp xu hướng thời đại, kinh tế số là “một nền kinh tế vận hành chủ yếu dựa trên công nghệ số” với các giao dịch điện tử được tiến hành thông qua mạng lưới Internet. Kinh tế số (KTS) bao gồm mọi lĩnh vực của nền kinh tế như công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ; sản xuất, phân phối, lưu thông, giao thông vận tải, logistic, tài chính ngân hàng, v..v.. được áp dụng công nghệ số. Nền kinh tế này ngày càng phổ biến và đang trở thành là xu thế tất yếu đối với bất cứ quốc gia nào nếu không muốn tụt lại phía sau.

Về bản chất, KTS là các mô hình tổ chức và phương thức hoạt động kinh tế dựa trên ứng dụng công nghệ số trong đời sống hàng ngày. Biểu hiện của công nghệ số được thể hiện ở bất cứ nơi nào thông qua các trang thương mại điện tử, quảng cáo trực tuyến hay các ứng dụng về ăn uống, vận chuyển, giao nhận,… được tích hợp để đáp ứng nhu cầu thuận tiện cho khách hàng. Ở tầm vĩ mô, KTS đóng góp không nhỏ trong hội nhập của các doanh nghiệp vào chuỗi công nghệ toàn cầu (Unitrain.edu 2019).

Sự phát triển kỹ thuật số đã làm thay đổi nền kinh tế toàn cầu với nhịp độ gia tăng chóng mặt. Năm 2016, nền KTS toàn cầu đạt giá trị 11,5 nghìn tỷ USD, chiếm 15,5% GDP thế giới; tỷ lệ này được dự báo​​ sẽ tăng lên 25% trong thập niên tới. Đi cùng tăng trưởng cao, mức độ hội tụ nền tảng kinh doanh số cũng rất tập trung. Theo UNCTAD, vào năm 2017, Bắc Mỹ có 63 doanh nghiệp kinh doanh cỡ lớn, tiếp đó là châu Á với 42 doanh nghiệp. Trong số này, 6 trên 10 doanh nghiệp hàng đầu là những công ty công nghệ với Apple là công ty đầu tiên trên thế giới có giá trị trên 1.000 tỷ USD (Ousmane Dione 2019).

Mặc dù hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau, nhưng các công ty công nghệ số đều có điểm chung là, tận dụng được công nghệ đột phá và chuyển đổi để sản xuất, cung ứng sản phẩm và dịch vụ. Công nghệ đột phá đã thay đổi cách doanh nghiệp hoạt động trên cả 3 lĩnh vực: Thu thập, lưu trữ, tiếp cận, phân tích, trình bày dữ liệu; phát triển kỹ thuật sản xuất để tăng hiệu quả, tính kinh tế và gia tăng tốc độ phát triển; tương tác với thế giới và cung cấp/tiếp nhận các dịch vụ. Đáng lưu ý trong kinh tế số là những thương hiệu nổi tiếng như Alibaba, JD.COM, Gojek, Grab, Lazada và Softbank đều bắt đầu khởi nghiệp tại châu Á .

Ảnh minh họa trên Internet

Tại Hội nghị Thượng đỉnh doanh nghiệp Hoa Kỳ-Việt Nam năm 2018, chuyên gia kinh tế học của AlphaBeta Advisors, Konstantin Matthies cho biết, phát triển KTS giúp cho khu vực Đông Nam Á tăng trưởng mạnh mẽ, năm 2015 đã mang lại 5 tỷ USD giá trị cho khu vực, con số này sẽ tăng lên 58 tỷ USD trong năm 2020. Nền KTS của khu vực có khả năng tạo ra hơn 1 tỷ việc làm, trong đó có 48.000 công việc ứng dụng trực tiếp công nghệ nền tảng mở, tự động hóa. Thông qua việc ứng dụng kỹ thuật số, các nước thuộc Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) sẽ giảm được 40% chi phí so với các cách thức truyền thống. Trong đó, ngành công nghiệp dịch vụ giảm 82% chi phí (Trần Nam 20218).

Nhằm cung cấp thông tin về sự phát triển tốt của các quốc gia và những vấn đề đang bị tụt hậu, từ góc nhìn toàn cầu, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới (W.B) tại Việt Nam, Ousmane Dione đã nhận xét về thực trạng và nền tảng của nền kinh tế số ở Đông Nam Á, Theo đó, chính sách và quy định pháp lý thực sự đóng vai trò tạo thuận lợi hay cản trở cho phát triển nền kinh tế số. Ông nhấn mạnh 5 phát hiện quan trọng đó là:

- Thanh toán điện tử,phần quan trọng trong nền kinh tế số. Chỉ số tài chính toàn diện toàn cầu (Global Findex) gần đây của Ngân hàng Thế giới cho thấy, chỉ có 19% chủ tài khoản tài chính ở Đông Nam Á truy cập vào tài khoản bằng điện thoại di động hoặc Internet. Con số này dưới mức bình quân của các quốc gia có thu nhập trung bình trên thế giới.

- Chính sách nhằm nâng cao niềm tin, bao gồm một loạt các lĩnh vực từ quyền riêng tư dữ liệu, an ninh mạng, cho đến bảo vệ người tiêu dùng.... có vai trò cốt lõi để tăng cường sự tham gia của công chúng trong nền kinh tế số. Những chính sách này cần được phối hợp chặt chẽ trong khu vực, để các cá nhân và doanh nghiệp đều biết rõ những quy định được áp dụng khi dữ liệu của họ di chuyển qua biên giới.

- Tăng cường kỹ năng kỹ thuật số cho người dân là việc làm không chỉ để thúc đẩy sự phát triển nền KTS, mà quan trọng là đảm bảo cơ hội và lợi ích của KTS số đến được với mọi người. Để đạt được điều này, hệ thống giáo dục cần thích nghi hơn với nhu cầu thay đổi của thị trường, từ việc sử dụng máy tính cơ bản đến các kỹ năng nâng cao như lập trình và phân tích dữ liệu, cũng như các kỹ năng mềm như hợp tác và giao tiếp.

- Hệ thống logistics, đặc biệt là cho thương mại điện tử, có ý nghĩa sống còn trong nền KTS. Chỉ số hiệu quả dịch vụ logistics (LPI) của Ngân hàng Thế giới cho thấy, hải quan là lĩnh vực có hiệu quả kém nhất trong môi trường logistics của khu vực. Để đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng thường rất tốn kém và thiếu tin cậy. Điều kiện địa hình khó khăn tại nhiều quốc gia Đông Nam Á là một yếu tố cơ bản, nhưng quy định pháp lý đóng một vai trò thiết yếu.

- Sau cùng là vai trò của các Chính phủ. Chính phủ đi trước và trở nên số hóa hơn, với hàm nghĩa không chỉ là lồng ghép hệ thống vào nền tảng của “hệ thống chính phủ tích hợp”, mà còn cung cấp nền tảng dịch vụ kỹ thuật số để hỗ trợ doanh nghiệp, giảm thời gian và chi phí giao dịch. Cấp phép và phê duyệt giấy phép trực tuyến là một ví dụ tuyệt vời của dịch vụ kỹ thuật số. Chính phủ có thể hỗ trợ hiệu quả KTS bằng xây dựng cơ sở hạ tầng pháp lý phù hợp và sử dụng thanh toán điện tử thông qua tương tác với người dân trong các dịch vụ công.Tương tự, các chương trình căn cước công dân kỹ thuật số Chính phủ thực hiện sẽ giúp người dân truy cập tài khoản dễ dàng hơn.

Tiến sĩ Lê Thành Ý và Thạc sĩ Vương Xuân Nguyên đam mê nghiên cứu về phát triển bền vững, kinh tế sinh thái, kinh tế số nhiều năm qua

Kinh tế số ở Việt Nam từ góc nhìn nghiên cứu và quản lý

Nhằm bắt kịp dòng chảy của nền kinh tế số, trong Diễn đàn kinh tế Việt Nam năm 2019, ngày 17 tháng 01 tại Hà Nội. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh: Chính phủ sẽ đánh giá lại toàn bộ thực trạng và tiềm năng đích thực của các ngành kinh tế có tính chủ lực, nhằm kiến tạo sự sức bật mới cho sự phát triển. Theo đó, Chính phủ đã xác định kinh tế số có vai trò động lực, là cỗ máy tiên phong cho mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của Việt Nam.

Theo các nhà phân tích, cuộc cách mạng 4.0 cùng với nền KTS là một xu hướng lớn, mở ra cơ hội đuổi kịp cho các nước đang phát triển. Việt Nam đang có lợi thế để bắt kịp với dòng chảy của nền KTS. Đến nay, tỷ lệ sở hữu điện thoại trung bình đạt 1,7 máy/người; cả nước có 70% thuê bao di động sử dụng mạng 3G hoặc 4G. 72% dân số Việt Nam sử dụng điện thoại thông minh, 68% người Việt đã xem video và nghe nhạc mỗi ngày trên thiết bị di động. Số người truy cập các trang thương mại điện tử thông qua smartphone chiếm 72% và tỷ lệ mua hàng online qua điện thoại chiếm 53%. Đây là cơ sở để Việt Nam tự tin về khả năng chuyển đổi thành công từ nền kinh tế truyền thống sang nền kinh tế số (congthuong.vn 2019).

Quan sát động thái của nền KTS ở Việt Nam, các nhà phân tích nhận thấy, ban đầu đã tập trung vào phát triển một số dịch vụ như: Thương mại điện tử cạnh tranh trực tiếp với mạng lưới bán lẻ truyền thống; nền tảng thương mại điện tử hoạt động lưu trú số đóng vai trò ngày càng quan trọng trong hoạt động du lịch ở các thành phố lớn; những công ty dịch vụ tài chính Fintech và các giải pháp thanh toán có vai trò ngày càng lớn và ngành công nghiệp gọi xe như uber đang phát triển nhanh chóng (Ousmane Dione 2019)

Nhìn nhận về triển vọng nền KTS trong khu vực ASEAN, báo cáo của Google và Temasek năm 2018 nhận xét, quy mô nền kinh tế internet của Việt Nam đạt khoảng 9 tỷ USD chiếm 4% GDP, đạt mức tăng trưởng 35%/năm trong giai đoạn 2015-2018, là mức tăng cao nhất trong nền kinh tế khu vực. Trong sự gia tăng này, du lịch trực tuyến, thương mại điện tử và truyền thông trực tuyến lần lượt chiếm tỷ trọng 39%, 31% và 24,4%. Xét về tốc độ tăng trưởng, giao dịch thương mại điện tử năm 2018 đã tăng gần 2 lần so với năm 2017. Nền kinh tế internet của Việt Nam đang bùng nổ. Nhiều dự báo cho rằng, giá trị thương mại gộp của kinh tế internet Việt Nam đến năm 2025 có thể chạm ngưỡng 33 tỷ USD (congthuong.vn 2019).

Kinh tế số được xác định là một trong những trụ cột quan trọng, có vai trò cốt yếu đối với tăng trưởng và tạo bước đột phá cho các quốc gia. Tại Hội thảo “Khía cạnh chính sách để phát triển kinh tế số của Việt Nam” do Ngân hàng Thế giới (W.B) và Bộ Công thương Việt Nam phối hợp tổ chức ngày 7 tháng 3 năm 2019 tại Hà Nội, một trong những chủ đề quan trọng được thảo luận là” Làm thế nào để thúc đẩy sự phát triển và tối đa hóa lợi ích của nền kinh tế số ?”.

Trong phát biểu khai mạc Hội thảo, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam nhận định: Do nền tảng thương mại điện tử đã đưa doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ đến với những thị trường lớn cả ở trong và ngoài nước, nền KTS sôi động hứa hẹn sẽ mang lại cơ hội cho nhiều doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ để tham gia hiệu quả vào nền kinh tế. Nhờ đó, có thể rút ngắn khoảng cách đến thị trường, đặc biệt đối với những công ty nằm xa các thành phố lớn. Nền kinh tế chia sẻ giúp người Việt Nam bình thường cũng có thể tham gia dễ dàng vào nền KTS, thông qua sử dụng vật dụng của mình để kiếm thêm thu nhập trên nền tảng lưu trú số hoặc gọi xe dựa vào công nghệ kỹ thuật số.

Chìa khóa cho sự phát triển trên đây là sự cần thiết phải có những nỗ lực phối hợp chặt chẽ và hài hoà giữa các cơ quan chính phủ. Nền KTS mang tính đa ngành, liên quan đến nhiều lĩnh vực như tài chính, sản xuất, y tế, giáo dục, giao thông, logistics, du lịch, khách sạn và thực phẩm... Để nâng cao khả năng cạnh tranh, Việt Nam cần xây dựng môi trường pháp lý chặt chẽ nhằm khuyến khích đổi mới và cạnh tranh, đồng thời bảo vệ người tiêu dùng thông qua điều tiết và phối hợp hiệu quả hơn giữa các cơ quan chính phủ.

Tin tài trợ

Chính phủ Việt Nam ngày càng tập trung vào công nghệ đột phá và nền KTS số trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0. Mặc dù công nghệ có khả năng chuyển đổi, nhưng yếu tố thúc đẩy quan trọng vẫn là chính sách, chính sách và chính sách! Bằng cách thiết lập môi trường pháp lý thuận lợi, Chính phủ có thể thúc đẩy KTS hiệu quả và đảm bảo lời hứa trở thành hiện thực. (Ousmane Dione 2019).

Đại diện của Bộ Công Thương Việt Nam, Thứ trưởng Cao Quốc Hưng cho biết, Việt Nam đang sống trong một thế giới được cách mạng công nghiệp 4.0 dẫn dắt với những thay đổi sâu sắc về công nghệ và số hóa. Các nhân tố này tác động ngày càng sâu sắc đến thương mại, tăng trưởng kinh tế và tiến bộ xã hội. Nền KTS được hiểu là “mạng lưới các hoạt động kinh tế và xã hội toàn cầu diễn ra trên nền tảng các công nghệ thông tin và truyền thông, như Internet, mạng di động và mạng cảm biến.”.

Phù hợp với xu hướng dài hạn hướng tới tự do hóa thị trường và giảm các rào cản thương mại, KTS tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia hội nhập toàn cầu. Tuy nhiên, Chính phủ, doanh nghiệp và người dân Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong hiện thực hóa các lợi ích tiềm năng. Những vấn đề nổi lên bao gồm: khoảng cách và sự khác biệt về quy định pháp lý và cơ sở hạ tầng còn yếu kém; khả năng thích ứng chuyển đổi công nghệ thấp; những kỹ năng phát triển đi kèm còn chưa tương ứng (TTXVietnam 2019).

Từ góc độ quản lý nhà nước, Bộ Công Thương cho rằng, việc xây dựng, điều chỉnh chính sách hỗ trợ KTS phát triển là nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. Theo đó, để nắm bắt xu hướng tất yếu, cơ hội và thách thức của nền KTS, Bộ cần phối hợp cùng Ngân hàng Thế giới trong thúc đẩy nâng cao nhận thức và sự hiểu biết về KTS; nắm bắt thực trạng, vai trò tác động cũng như xem xét cách cách chuyển hóa tiềm năng thành thực tiễn.

Nhằm giúp cho DN nắm bắt được cơ hội, tạo đòn bẩy cho phát triển nền KTS tại Việt Nam, các nhà phân tích đã nhấn mạnh 3 vấn đề cần được quan tâm, đó là giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực; thu hút nhân tài kỹ thuật số; cân bằng chính sách giữa DN trong và DN ngoài nước. Theo đó, điều quan trọng là phải đồng bộ hóa giáo dục, đào tạo để tăng cường lực lượng lao động có kỹ năng và năng lực kỹ thuật số cung cấp cho thị trường.

Để làm tốt công việc này, trước hết cần chuyển đổi tư duy ngành nghề, cải thiện tính năng động, đa dạng của lực lượng lao động để áp dụng được nhiều loại hình công việc với kỹ năng khác nhau, giúp người lao động dễ chuyển đổi công việc.

Thứ hai, Chính phủ cần chủ động, tích cực thu hút, giữ chân được các nhà đầu tư nước ngoài, các doanh nghiệp, tập đoàn đa quốc gia mang công nghệ, vốn đầu tư vào Việt Nam thông qua việc tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, chính sách thuế công bằng.

Ba là, thúc đẩy tính sẵn có của các nhà đầu tư nước ngoài, các tập đoàn đa quốc gia đầu tư, cung cấp tài chính khởi nghiệp, hệ sinh thái cho DN nhỏ và vừa, đào tạo, xây dựng cộng đồng khởi nghiệp, cũng như đầu tư hạ tầng kỹ thuật (Trần Nam 20218).

Thay cho lời kết

Sự phát triển thần kỳ của kỹ thuật số đã và đang thay đổi với tốc độ chóng mặt nền KTS toàn cầu. Theo chuyên gia kinh tế học Konstantin Matthies, ở Việt Nam còn nhiều dư địa để phát triển nền KTS, do đó cần nắm bắt các tiến bộ, cải thiện các hoạt động như nguồn vốn con người, kỹ năng con người, tiếp tục chuyển dịch để trở thành quốc gia số.

Cảm nhận được các bên hữu quan để biết được điểm mạnh, yếu của mình, học hỏi các quốc gia khác, từ đó có biện pháp khắc phục kịp thời là điều kiện cần thiết để tiến lên phía trước. Trong phát triển KTS, chính sách của mỗi quốc gia là nhân tố quan trọng, tạo thuận lợi nhất cho phát triển. Thông qua môi trường pháp lý thuận lợi, nền KTS của từng quốc gia sẽ phát triển mạnh mẽ, tạo nền tảng và triển vọng tốt đẹp cho sự phát triển của kinh tế toàn cầu.

Hy vọng thực tiễn toàn cầu và ở nước ta sẽ được các nhà hạch định chính sách quan tâm trong xây dựng chiến lược quốc gia trong giai đoạn tới./.

Tiến sĩ, Nhà báo Lê Thành Ý

Thạc sĩ, Nhà báo Vương Xuân Nguyên

----

Tài liệu tham khảo

Congthuong.vn (2019). "Kinh tế số là cỗ máy tiên phong cho phát triển nhanh và bền vững"

https://congthuong.vn/kinh-te-so-la-co-may-tien-phong-cho-phat-trien-nhanh-va-ben-vung-

114898.html 19:21ngày 17/01/2019

Ousmane Dione (2019).Phát biểu khai mạc tại Hội thảo “khía cạnh chính sách để phát triển kinh tế số

của Việt Nam; Hà Nội ngày 07 thán 3

TTX Vietnam (2019) Giải pháp hỗ trợ chính sách phát triển kinh tế số ở Việt Nam

http://www.baotuyenquang.com.vn/kinh-te/giai-phap-ho-tro-chinh-sach-phat-trien-kinh-te-so-o-viet-nam-14089.html 07-03-2019, 13:49

Trần Nam (2018) Tăng cơ hội kết nối kinh doanh từ nền kinh tế số 09:35 12/09/2018

http://tapchitaichinh.vn/nghien-cuu-trao-doi/tang-co-hoi-ket-noi-kinh-doanh-tu-nen-kinh-te-so-143754.html

Unitrain.edu (2019). Kinh tế số là gi? https://unitrain.edu.vn/kinh-te-so-la-gi

Bạn đang đọc bài viết "Kinh tế số: Cỗ máy tiên phong cho sự phát triển nhanh, mạnh và bền vững" tại chuyên mục Đời sống của Hôn nhân Pháp luật. Mọi thông tin chia sẻ, phản hồi xin gửi về hòm thư : bandoc.honnhanphapluat@gmail.com. Hotline: 093 4343 637.

Tin tài trợ
NGUỒN khoe365.net.vn