Bác sĩ lý giải vì sao khi xét nghiệm nhanh covid-19 dù âm tính nhưng vẫn phải cách ly 14 ngày

01/08/2020 14:23

Nhiều trường hợp đi vào vùng dịch mặc dù có xét nghiệm nhanh âm tính với SARS-CoV-2 vẫn tiếp tục tự cách ly theo dõi sức khỏe tại nhà đủ 14 ngày. Khi có bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào, người dân cần báo ngay cho cơ sở y tế biết để xử lý.

Trao đổi với phóng viên, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) TP Hà Nội Khổng Minh Tuấn cho biết, Hà Nội triển khai xét nghiệm nhanh Covid-19 cho toàn bộ người dân trở về từ Đà Nẵng tại các trạm y tế trên địa bàn.

Xét nghiệm nhanh Covid-19 âm tính nhưng đừng chủ quan

Tính đến 19 giờ ngày 31/7, tổng số người dân Hà Nội về từ các điểm nguy cơ cao tại Đà Nẵng có triệu chứng là 274 trường hợp. Kết quả 249/274 mẫu âm tính, còn lại chưa có kết quả.

Hiện, Hà Nội đã sử dụng 34.505 test nhanh phục vụ người về từ Đà Nẵng, ghi nhận 10 trường hợp dương tính (kết quả xét nghiệm lại bằng PCR 10/10 đều âm tính).

Trong ngày 1/8, TP tiếp tục rà soát và làm xét nghiệm test nhanh cho những trường họp liên quan đến Đà Nẵng để đảm bảo 100% đối tượng đều được quản lý giám sát và lấy mẫu xét nghiệm nhằm phát hiện sớm nhất các trường hợp nghị ngờ mắc bệnh.

Các trường hợp liên quan đến Đà Nẵng mặc dù có xét nghiệm âm tính vẫn tiếp tục tự cách ly theo dõi sức khỏe tại nhà đủ 14 ngày, khi có bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào cần báo ngay cho cơ sở y tế biết để xử lý.

Tuy nhiên rất nhiều người đã hiểu chưa đúng về giá trị của xét nghiệm này. Vì vậy người dân cần hiểu rõ hơn về giá trị của xét nghiệm này tránh gây hậu quả nghiêm trọng. Xin được giải thích chi tiết hơn như sau:

Để phát hiện một người có bị nhiễm virus SARS-CoV-2 hay không hiện nay có 2 nhóm các xét nghiệm: Các xét nghiệm trực tiếp và các xét nghiệm gián tiếp.

BS. Đồng Phú Khiêm - Phó Trưởng Khoa Hồi sức tích cực, BV Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Các xét nghiệm trực tiếp

Là các xét nghiệm nhằm tìm kiếm sự hiện diện của các thành phần của cấu tạo của virus ở trong cơ thể. Hiện nay xét nghiệm phổ biến nhất là xét nghiệm tìm kiếm các đoạn gen của virus bằng kỹ thuật PCR, ngoài ra còn có xét nghiệm nuôi cấy phân lập virus.

- Ưu điểm của xét nghiệm này có thể phát hiện người nhiễm virus ở những giai đoạn rất sớm kể từ khi người bệnh chưa biểu hiện bệnh, vì vậy đây là xét nghiệm rất có giá trị được Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo là xét nghiệm dùng để chẩn đoán một người có đang bị nhiễm bệnh hay không.

- Nhược điểm của xét nghiệm này là đòi hỏi phải có phòng xét nghiệm được trang bị đủ phương tiện cần thiết, nhân viên được đào tạo chuyên sâu, và xét nghiệm này thường tốn kém và mất nhiều thời gian. Vì vậy để thực hiện xét nghiệm này cho tất cả đối tượng nghi nhiễm là điều không hề dễ dàng và cần có thời gian.

Trên thế giới có nhiều hãng đang tìm cách nghiên cứu các xét nghiệm Test nhanh tìm kiếm các cấu trúc của virus SARS-CoV-2 giúp chẩn đoán nhanh, nhưng cho đến nay vẫn chưa có bất kỳ xét nghiệm test nhanh nào được công nhân và áp dụng trong chẩn đoán COVID-19.

Người dân đến khai báo làm xét nghiệm test nhanh tại Hà Nội. 

Các xét gián tiếp

Là các xét nghiệm nhằm tìm kiếm các dấu vết của virus để lại trong cơ thể nhiễm. Cụ thể trong trường hợp bệnh COVID-19 là làm các xét nghiệm tìm kháng thể mà cơ thể sinh ra khi bị nhiễm virus SARS-CoV-2. Đây là xét nghiệm mà thành phố Hà Nội đang thực hiện hiện nay. Có điều hết sức lưu ý là người nhiễm virus SARS-CoV-2 không phải ai cũng sinh ra kháng thể, và kháng thể cũng không phải được tạo ra ngay sau khi người bị nhiễm virus SARS-CoV-2.

Ví dụ một bài tổng hợp rất nhiều các nghiên cứu về COVID-19 cho thấy chỉ có 23% người nhiễm SARS-CoV-2 có kháng thể IgM sau 1 tuần bị nhiễm, 58% người nhiễm 2 tuần mới có kháng thể; và 75% người bị nhiễm sau 3 tuần mới có kháng thể.

Xét nghiệm test nhanh tìm kháng thể dương tính chỉ thể hiện rằng người đó đã từng bị nhiễm virus SARS-CoV-2 trong quá khứ, chứ không thể khẳng định người đó có đang bị bệnh, có khả năng lây bệnh hay không. Ngược lại, xét nghiệm test nhanh tìm kháng thể âm tính không có nghĩa là người đó không bị nhiễm, và không lây cho người khác. (Người bị nhiễm virus này ở giai đoạn đầu chưa có kháng thể xét nghiệm này chắc chắn âm tính, nhưng người này vẫn có thể lây cho người khác).

Việc làm xét nghiệm test nhanh tìm kháng thể trong quần thể dân số nguy cơ có giá trị xác định tỷ lệ người từng nhiễm vi rút này, giúp đánh giá quy mô dịch bệnh trong cộng đồng, giúp các nhà hoạch định chính sách có các biện pháp tổ chức chống dịch phù hợp.

Như vậy: “Người đi từ vùng dịch về dù có xét nghiệm test nhanh tìm kháng thể âm tính vẫn có thể là người đang nhiễm bệnh, vẫn có thể lây nhiễm bệnh cho cộng đồng nên cần tiếp tục tuân thủ thực hiện cách ly theo khuyến cáo của Bộ Y tế”.

Ngọc Anh (T/H)

Bạn đang đọc bài viết "Bác sĩ lý giải vì sao khi xét nghiệm nhanh covid-19 dù âm tính nhưng vẫn phải cách ly 14 ngày" tại chuyên mục Sống khỏe.

Mọi thông tin chia sẻ, phản hồi xin gửi về hòm thư (bandoc.honnnhanphapluat@gmail.com) hoặc số Hotline (0934343637).